.tr alan adı rehberi: TRABİS, .com.tr ve kurallar

.tr alan adları 1991'den itibaren ODTÜ bünyesindeki nic.tr tarafından yönetiliyordu. Yetki İnternet Alan Adları Yönetmeliği (2010) ile BTK'ya verildi ve 14 Eylül 2022'de TRABİS faaliyete geçti.

TRABİS'in sitesinde bugün işletmeci olarak Siber Güvenlik Başkanlığı görünüyor; Temmuz 2026'da yürürlüğe giren düzenlemeyle BTK'nın bazı görevleri bu başkanlığa devredildi. Alan adı kurallarının dayanağı yine İnternet Alan Adları Yönetmeliği ve Tebliği'dir.

TRABİS'ten doğrudan değil, yetkili bir kayıt kuruluşundan (KK) alırsınız. Başvuru, yenileme, transfer, feragat ve devir gibi tüm işlemlere KK aracılık eder; ücretler de KK'ya ödenir. Güncel KK listesi için yetkili kayıt kuruluşları rehberine bakın.

Tahsisler iki yolla yapılır. Belgesiz tahsiste "ilk gelen ilk alır" kuralı geçerlidir; ilk gelenin tespitinde başvurunun TRABİS'e ulaştığı an esas alınır.

TRABİS'in açıldığı 14 Eylül 2022'den beri .com.tr, .net.tr ve .org.tr belgesiz verilir. Eskiden .com.tr için ticaret sicil veya marka belgesi isteniyordu; artık gerekmiyor.

Bazı uzantılar ise belgelidir: örneğin kamu kurumlarına ayrılan gov.tr ya da eğitim kurumlarına ayrılan edu.tr. Belgeli tahsis edilen alt alan adlarının güncel listesi yönetmelik gereği yayımlanır; belge geçerliliğini yitirirse tahsis iptal edilebilir.

• Alan adı bir defada en az 1, en fazla 5 yıl için tahsis edilir; yenilemeden sonra da toplam süre 5 yılı geçemez.
• Kayıt kuruluşu, süre bitmeden en az üç ay önce e-postayla haber verir; yenileme bu üç aylık dönemde istenir.
• Alan adından feragat edebilirsiniz. Feragatten sonra alan adının kullanımı iki ay durdurulur; bu sürede isterseniz yenileyebilirsiniz, yoksa yeniden tahsise açılır.
• Alan adları rezerve edilemez.

• Kayıt kuruluşunuzu değiştirebilirsiniz: mevcut KK'dan yetki kodunu alıp yeni KK üzerinden transfer başlatırsınız.
• Hak sahibi değişikliği (devir), KK'nın formu ve mevzuatın istediği belgelerle yapılır.
• "Dondurulmuş" bir alan adı yenilenebilir ama kayıt bilgileri değiştirilemez; satış, devir, feragat ve KK değişikliği yapılamaz.
• Alan adı satışının TRABİS'in açılışından üç yıl sonra başlaması öngörülmüştü. 9 Ekim 2026 itibarıyla TRABİS duyurularında satışın açıldığına dair bir duyuru yok.

• 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 34. maddesine göre internet alan adları haczedilemez.
• TAKAL (tahsise kapalı adlar listesi): kamu düzeni ve genel ahlak gibi sebeplerle hiç tahsis edilmeyen adlar.
• TAKIL (tahsisi kısıtlı adlar listesi): yer adları, tanınmış adlar ve "banka", "bakanlık" gibi taklit amaçlı kullanılabilecek terimler; yalnızca hak sahibine verilir.
• Yanlış bilgi, TAKAL'a girme, uyuşmazlık kararı, mahkeme kararı veya belgeli alanlarda belgenin geçersizleşmesi tahsisin iptal sebepleridir.

Mahkemeye gitmeden Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcısına (UÇM) başvurabilirsiniz. Başvuruda üç koşulun birlikte ileri sürülmesi gerekir: alan adı sizin markanız veya ticaret unvanınızla aynı ya da karıştırılacak kadar benzer olmalı, karşı tarafın alan adı üzerinde hakkı olmamalı ve alan adı kötü niyetle alınmış veya kullanılıyor olmalı. UÇM süreci mahkemeden kısa ve genellikle daha ucuzdur; dilediğiniz zaman mahkemeye de gidebilirsiniz.

Bir .tr alan adının kayıtlı olup olmadığını ve bitiş tarihini whoistool'da sorgulayabilirsiniz. TRABİS'in kendi whois sayfası da vardır. Doğrudan .tr altındaki adlar (ornek.tr) için a.tr rehberine bakın.